از دکتر مزدک سجادی

 

کندن پر در مرغها، کانی بالیسم و افزایش تلفات ناشی از آن یکی از معضلات اصلی در پرورش گله های تخمگذار میباشد. در اروپا قفسهای رایج فعلی از سال 2012 و نوک چینی در آینده ای نزدیک ممنوع خواهد شد که  این کنترل کندن پر را سخت تر خواهد کرد. انواع مختلفی از کندن پر در پرندگان دیده میشود. کندن پر ملایم در گله که از طریق وجود ضایعات ملایمی در نوک پرها مشخص میشود. این فرم کندن پر معمولاً آسیب بزرگی در پرها ایجاد نمی نماید، ولی این عادت باعث میشود که مرغها این کار را برای ساعتهای متمادی انجام دهند، در این صورت کندن پر به صورت عمیق و با قدرت زیادتری انجام میگیرد و کل پر از ریشه کنده میشود. پرهای کنده شده به طور معمول توسط پرندگان دیگر خورده خواهند شد. احتمال نوک زنی در منطقه بدون پر بعد از کندن پر، باعث ایجاد زخم و حتی تلفات خواهد شد.

در کندن پر تهاجمی پرندگان ضایعاتی را در سر و گردن طرف مقابل ایجاد میکنند که برای حفظ سلسله مراتب و جایگاه در گله میباشد. کندن پر تهاجمی معمولاً در پرندگان تخمگذار شیوع بیشتری دارد. پس نباید کندن پر تهاجمی را با کانی بالیسم یکی دانست. با افزایش پرورش تخمگذارها در خارج از قفس، میزان کندن پر نیز افزایش می یابد. تحقیقات روی این موضوع نشان میدهد که به طور کلی مهیا کردن شرایط طبیعی  پرورش و اصلاح نژاد میتواند در کاهش کندن پر و کانی بالیسم موثر باشد که احتمالاً در آینده این موارد مورد توجه قرار خواهند گرفت.

عادت جستجوگرانه برای یافتن غذا

اگر چه در پرورش مرغ به صورت صنعتی، مرغها نیازی به جستجو برای غذا ندارند معهذا مشابه عادتی که اجداد این مرغها در زندگی در شرایط وحشی داشته اند این عادت در مرغهای امروزی نیز دیده میشود، طوریکه 65 درصد از وقت مرغها صرف نوک زدن به منظور جستجوی غذا میگردد.

در شرایط پرورش صنعتی، دسترسی دائمی به غذا اگر چه این عادت را از بین نمی برد ولی موجب کاهش آن به مقدار قابل توجهی میشود.

در یک تحقیق نشان داده شده است که عادت جستجو برای غذا در جوجگی، میتواند در دوران تولید نیز ادامه داشته باشد، بعبارت دیگر؛ جوجه هایی که به عللی از جمله عدم دسترسی به خوراک در دوره پرورش عادت به نوک زدن پیدا کنند این عادت را در تمام طول دوره تولید نیز ادامه خواهند داد.

استرس و هر عاملی که سبب تحریک مرغها شود و نیز خصوصیات ژنتیکی نژادها از عوامل مهم دیگری هستند که میتوانند عادت نوک زدن و کندن پر را افزایش دهند.

با افزایش روش پرورش در فضای آزاد عادت نوک زنی و کندن پر نیز معمولاً افزایش می یابد.

تحقیقی با همکاری چندین مرکز تحقیقاتی در هلند و با استفاده از نژادهای اصیل از سال 2010 برای یافتن اینکه آیا میتوان علایمی در گله یافت که بیانگر این باشد که این گله بعد از بلوغ شروع به پرکنی خواهد کرد و یا خیر شروع گردیده است. این مطالعه ابتدا با مشاهده گله مادر آغاز گردیده و سپس به تناوب به سمت شرایط هچ و جوجه ها و بالاخره دوران پرورش و تولید مرغ های تجارتی به پایان میرسد. در این تحقیق علاوه بر عادت جستجو برای یافتن غذا، عادت نوک زنی و تحمل ترس و استرس نیز مورد بررسی قرار میگیرد. نتیجه نهایی این تحقیق، مطالعه ایجاد شرایط ایده آل در دوران پرورش و تولید خواهد بود که بتوان عادت نوک زنی، کندن پر، کانی بالیسم و تلفات ناشی از عوارض را به حداقل رسانید.

نتیجه:

  1. جستجو برای غذا و نوک زنی عادتی است که با اهلی نمودن مرغ های وحشی و پرورش به روش صنعتی، در مرغ های امروزی نیز دیده میشود.
  2. عوامل متعددی در افزایش این عادت میتوانند دخالت داشته باشند که تاکنون بدرستی مشخص نشده اند.
  3. عواملی که سبب افزایش عادت نوک زنی در جوجه ها و در دوره پرورش میگردند سبب خواهند شد که این عادت به دوره تولید نیز منتقل شده و ادامه داشته باشد.
  4. مهیا نمودن شرایط ایده آل در دوران پرورش و رشد و کاهش استرس میتواند تا حدی عادت نوک زنی را کنترل نماید.
  5. عدم دسترسی به دان سبب افزایش عادت نوک زنی و دسترسی تمام وقت به دان میتواند در کاهش آن موثر باشد.
  6. تغییرات ناگهانی و فیزیکی دان نیز میتواند در افزایش نوک زنی موثر باشد.
  7. با افزایش دادن میزان فیبر دان در دوران پرورش، میتوان تا حدی عادت نوک زنی را کاهش داد.