از دکتر مزدک سجادی

 

نکروز روده ای یکی از شایع ترین و زیانبار ترین بیماریهای طیور در جهان است که می تواند تلفات را تا 50 درصد افزایش دهد. کلستریدیوم پرفرژنس تیپ A عامل نکروز روده ای و فرم تحت بالینی عفونت ناشی از کلستریدیوم پرفرژنس، در پرورش طیور صنعتی می باشد و اخیراً مشخص شده است که این عوارض به علت ترشح اندوتوکسین netβ توسط این باکتری ایجاد می شود. در پرورش طیور صنعتی، ابزارهای مدیریتی متعددی برای کنترل پاتوژنهای دستگاه گوارش از قبیل آنتی بیوتیکها، واکسنها، اسیدیفایرها، فیتوژنیکها، پربیوتیکها و پروبیوتیکها وجود دارند. مطالعات نشان داده اند که استفاده از پروبیوتیکها و سین بیوتیکهای خاص، تأثیر مثبتی روی کنترل تشکیل کلونیهای میکروبی در دستگاه گوارش طیور و بالتبع جلوگیری از ابتلای گله ها به عفونتهای باکتریایی دارد. با گسترش ممنوعیت استفاده از محرکهای رشد آنتی بیوتیکی (AGPs) و افزایش تمایل مصرف کنندگان به عدم استفاده از آنتی بیوتیکها در تولید محصولات با منشأ حیوانی، بهره گیری از جایگزین مناسب برای آنتی بیوتیکها در پرورش طیور صنعتی رواج بیشتری یافته است.

در این راستا شرکت Biomin با حمایت اتحادیه اروپا، اقدام به اجرای پروژه های تحقیقاتی در اقصی نقاط دنیا، برای تهیه پروبیوتیکهای کاملاً اثربخش، اختصاصی و وسیع الطیف در پرورش طیور نموده است. به این منظور؛ باکتریهای روده ای مختلفی خارج از روده جوجه های سالم جدا سازی شده و به طور کامل و دقیق از نظر مرفولوژیکی، فیزیولوژیکی و ژنوتیپی بررسی گردیدند و مناسبترین سویه از آنها برای تهیه پروبیوتیک، با ویژگیهای مورد نظر، مشخص و انتخاب شد. بر پایه این نتایج، از 5 سویه از گونه های انتروکوکوس، پدیوکوکوس، لاکتوباسیلوس و بیفیدو باکتریوم در تولید پروبیوتیک استفاده شد و محصولی تحت نام (Poultrystar® biomin) معرفی گردید. با بدست آمدن نتایج مناسب در شرایط آزمایشگاهی در خصوص تأثیر این نوع پروبیوتیک در مهار عامل اصلی نکروز روده ای طیور (کلستریدیوم پرفرژنس) آزمایشات متعددی در شرایط زیستی انجام گردید.

پس از تحقیقات بسیار در دپارتمان کشاورزی امریکا (USDA) تأثیر مثبت این پروبیوتیک در بیماری نکروز روده ای در گله های گوشتی مشخص شد. نتایج، تأثیر معنی دار این پروبیوتیک را در کاهش میزان جراحات گروه تیمار در مقایسه با گروه شاهد که هر دو مبتلا به نکروز روده ای بودند، نشان می دهند(p<0.05). حتی میزان باقی ماندگی جراحات، مرگ و میر و تعداد باکتریها در گروه تیمار در مقایسه با گروه شاهد سالم نیز کمتر گزارش شده است. آزمایشات بعدی در گروه تحقیقات بخش دامپزشکی دانشگاه گنت، به منظور مطالعه تأثیر این پروبیوتیک، در روند بهبود نکروز روده ای در گله های گوشتی مبتلا به فرم تحت بالینی نکروز روده ای، انجام شد.

نتایج نشان دادند که در گروه تیمار به طور معنی داری جراحات نکروز در مقایسه با گروه کنترل کمتر می باشد (p<0.05). با توجه به اطلاعات و داده های این تحقیقات پیشنهاد می شود که استفاده از پروبیوتیک مذکور، در کنترل بیماری نکروز روده ای با عامل کلستریدیوم پرفرژنس در طیور مناسب باشد.

شایان ذکر است این محصول استثنایی و منحصر بفرد از طریق شرکت سروش رشد، نماینده انحصاری شرکت Biomin اتریش در ایران وارد و در تمام کنسانتره های مرغ گوشتی و تخمگذار ساخت این شرکت مورد استفاده قرار می گیرد.